Uczulenie na słońce – przyczyny, objawy i najlepsze kosmetyki ochronne

Nadwrażliwość skóry na promieniowanie UV, potocznie nazywana uczuleniem na słońce, może występować nawet u kilkudziesięciu procent populacji. Dokładne szacunki są utrudnione, ponieważ fotodermatoza przyjmuje zróżnicowaną postać i cechuje się okresowością występowania. Na szczęście aktualna wiedza z obszaru dermatologii i kosmetologii pozwala na skuteczną profilaktykę oraz łagodzenie objawów – przede wszystkim przy pomocy odpowiednich kosmetyków.

Czym jest uczulenie na słońce (fotodermatoza)?

Fotodermatoza (uczulenie na słońce) jest reakcją skóry na promieniowanie ultrafioletowe UVA oraz UVB. Pierwsze charakteryzuje się dłuższymi falami, wnikającymi głębiej i powodującymi starzenie się skóry oraz przebarwienia. Drugie działa powierzchniowo, ale bardziej spektakularnie – to ono jest odpowiedzialne za opaleniznę, zaczerwienienia oraz oparzenia. Co ważne, promieniowanie UV jest obecne nie tylko wówczas, gdy przebywasz na słońcu – nawet lekki cień i zachmurzenie nie zapewniają pełnej ochrony. Promieniowanie jest wówczas osłabione, ale przy stwierdzonej fotodermatozie i tak należy zachować ostrożność.

Rodzaje uczuleń na słońce – podział ze względu na przyczynę

Choć powodowane przez uczulenie na słońce objawy mogą być podobne, to możemy mówić o kilku typach fotodermatozy, do których należą:

• Endogenne uczulenie na słońce – jest skutkiem zaburzeń metabolicznych, które skutkują obecnością w organizmie substancji wywołujących niepożądane efekty po kontakcie z promieniami UV.
• Egzogenne uczulenie na słońce – ma miejsce wówczas, gdy znajdująca się w skórze lub na jej powierzchni substancja fotouczulająca wchodzi w reakcję z promieniami UV. Może to być składnik leku (na przykład tetracykliny, która bywa stosowana m. in. w terapiach trądziku) kosmetyku (na przykład retinol), a nawet substancja występująca w roślinach, która kumuluje się w skórze przy regularnym stosowaniu (np. hiperycyna znajdująca się w dziurawcu).
• Genodermatozy – to rzadkie, dziedziczne choroby skórne przejawiające się nieprawidłową reakcję na promieniowanie UV.
• Idiopatyczne uczulenie na słońce – jego przyczyna nie jest wyjaśniona.

Rodzaje uczulenia na słońce – podział ze względu na objawy i charakter

Reakcja alergiczna na twarzy czy na ciele związana z ekspozycją na słońce może odnosić się do kilku różnych schorzeń. Zaliczają się do nich m.in.:

• Polimorficzna osutka świetlna – najczęstsza forma idiopatycznej fotodermatozy. Jej objawem jest swędząca wysypka w postaci plamek, grudek lub rzadziej pęcherzy, która występuje głównie na dekolcie, ramionach i przedramionach. Przeważnie ma łagodny przebieg i dotyczy tylko pierwszej w sezonie ekspozycji na słońce.
• Pokrzywka słoneczna – objawia się natychmiast po wyjściu na słońce. Na skórze pojawiają się wyraźne, swędzące i piekące bąble. Często towarzyszy jej poczucie nadmiernego gorąca.
• Reakcja fotoalergiczna na kosmetyk – egzogenna fotodermatoza mogąca dawać zróżnicowane objawy: zaczerwienienie, swędzenie, pieczenie, krostki, bąble, przebarwienia. Wysypka alergiczna może wystąpić na dowolnej części ciała pokrytej fotouczulającym kosmetykiem, a następnie narażonej na promieniowanie UV.
• Świąd aktyniczny – występuje rzadziej i ma charakter przewlekły – często nie ustępuje nawet zimą, ale wiosną i latem nasila się. Skóra swędzi i jest pogrubiona.

W niektórych przypadkach objawy uczulenia na słońce mogą przypominać atopowe zapalenie skóry lub reakcję kontaktową, co utrudnia samodzielne rozpoznanie przyczyny problemu – w razie występowania tego rodzaju symptomów warto skonsultować się z dermatologiem. Aby złagodzić podrażnienia i chronić skórę, dermatolodzy rekomendują stosowanie kremów z wysokim SPF. Sprawdź polecane dermokosmetyki.

Jak rozpoznać uczulenie na słońce?

Jak wygląda alergia skórna od słońca? Wiele zależy od jej typu oraz od indywidualnych predyspozycji. Najbardziej typowymi objawami są:

• Wysypka – od drobnych krostek, przez grudki aż po pęcherze. Dotyka głównie skórę odsłoniętą i bezpośrednio narażoną na słońce, typowa jest zatem wysypka na twarzy od słońca czy krostki na dekolcie, karku i ramionach.
• Zaczerwienienie – obszar narażony na promieniowanie słoneczne przybiera intensywniejszy, czerwonawy odcień. Może być ciepły i wrażliwy na dotyk. Przypomina nieco oparzenie słoneczne, ale pojawia się szybciej – często niemal natychmiast po wyjściu na słońce.
• Świąd, pieczenie – mogą przyjmować różny poziom nasilenia. Szczególnie niebezpieczne jest uporczywe, intensywne swędzenie, które może prowadzić do drapania skóry i powstawania ran, które następnie są kolonizowane przez bakterie.

Ponadto chorzy mogą odczuwać objawy ogólnoustrojowe, takie jak opuchlizna (zwłaszcza dłoni, stóp i twarzy) czy podwyższona temperatura ciała.

Jak pielęgnować skórę uczuloną na słońce?

Skóra nadwrażliwa na promieniowanie UV wymaga szczególnej uwagi. Najskuteczniejsze byłoby oczywiście całkowite unikanie ekspozycji na słońce – ale przecież nie możemy zamykać się w domu na całe lato, rezygnując tym samym z satysfakcjonujących aktywności outdoorowych i z uzupełnienia dawki witaminy D. Kluczem do skutecznej pielęgnacji i ochrony skóry jest zatem stosowanie odpowiednich kosmetyków i to zarówno tych, które chronią przed promieniowaniem UV, jak i tych, które pielęgnują skórę. W obu przypadkach warto wybierać te o łagodnym składzie – bez alkoholu i sztucznych barwników, dedykowane skórze wrażliwej, naczynkowej i skłonnej do alergii.

Kosmetyki dla skóry wrażliwej na słońce – co wybrać?

W codziennej pielęgnacji skóry nadwrażliwej na promieniowanie UV należy stosować kosmetyki łączące działanie regenerujące i fotoprotekcyjne. Na szczególną uwagę zasługują kremy ochronne z wysokim SPF, takie jak Repair Cream SPF 50+ Regenerujący krem ochronny, który zapewnia skuteczne zabezpieczenie przed promieniowaniem UVA i UVB a dodatkowo zawiera składniki wzmacniające naturalną barierę ochronną naskórka. Kosmetyk ten idealnie nadaje się pod makijaż i jest wodoodporny.

Fotodermatozy to jeden z problemów cery naczynkowej. Dobre kosmetyki przeznaczone dla takiej skóry również sprzyjają jej ochronie przed słońcem. Anti-Redness Face Cream – Krem do skóry naczynkowej z SPF 15 łagodzi zaczerwienienia i podrażnienia, zapewniając skuteczną ochronę przeciwsłoneczną zwłaszcza poza szczytem sezonu (czyli od jesieni do wiosny). All Day Cream – Krem nawilżający na dzień z SPF 30 zapewni wysoką ochronę przeciwsłoneczną oraz szerokie działanie pielęgnacyjne. Kosmetyk ten nie tylko chroni przed powstawaniem nowych przebarwień posłonecznych, ale również rozjaśnia istniejące. Jeśli z jakiegoś powodu nie możesz lub nie chcesz stosować klasycznych kremów z filtrami, wypróbuj serum ochronne z filtrem – Sun drops SPF50 o lekkiej konsystencji, które doskonale sprawdza się nawet przy cerze tłustej i problematycznej.

Wybierając wysokiej klasy, sprawdzone i skuteczne kosmetyki do pielęgnacji, możemy skutecznie chronić przed słońcem nawet bardzo wrażliwą skórę. Dzięki temu alergia na twarzy i ciele nie będzie psuć nam radości z przebywania na słońcu.

Co jeszcze można zrobić, gdy ma się uczulenie na słońce?

Alergia na słońce może mieć różnorodne podłoże i stopień nasilenia, ale jej objawy nie należą zwykle do przyjemnych. Aby zminimalizować ryzyko jej wystąpienia:

• Unikaj ekspozycji na promieniowanie UV – szczególnie w godzinach około południa.
• Noś odzież ochronną – jasną, luźną, z przewiewnych tkanin i zasłaniającą ciało. Wbrew pozorom w luźnej białej bluzce z długim rękawem z muślinu lub lnu będzie mniej gorąco niż w ciemnym i dopasowanym topie na ramiączkach.
• Stosuj kosmetyki z filtrami UV przez cały rok – nie tylko latem. Regenerujący krem ochronny Repair Cream SPF 50+ oraz Anti-Redness Face Cream to idealny wybór pod makijaż o każdej porze roku.